61% Polaków nigdy nie ćwiczy. Co tak naprawdę nas zatrzymuje?
Wtorek, kilka minut po osiemnastej. Torba z butami do biegania od poniedziałku jeździ w bagażniku, a Ty stoisz przed prostym wyborem: park albo kanapa. Czasu by wystarczyło, do kolacji została jeszcze godzina. Brakuje czegoś innego – zwyczajnej ochoty. Jeśli znasz ten moment, jesteś w bardzo licznym gronie. Najnowsze europejskie badanie pokazuje, że w Polsce przegrywamy go częściej niż prawie wszędzie w Unii.

Jeden z najgorszych wyników w Unii
We wrześniu Komisja Europejska opublikowała wyniki Eurobarometru „Sport i aktywność fizyczna”. Wiosną 2026 roku ankieterzy rozmawiali z ponad 26 tysiącami mieszkańców Unii, w tym z ponad tysiącem Polaków.
W skali całej Unii odsetek osób, które deklarują, że nigdy nie ćwiczą ani nie uprawiają sportu, spadł z 45% w 2022 roku do 39%. W Polsce wynosi on 61%. Pod tym względem gorzej wypadają tylko Portugalia (68%), Rumunia i Grecja (po 66%).
To nie znaczy, że 61% Polaków w ogóle się nie rusza. Tyle osób deklaruje, że nigdy nie ćwiczy ani nie uprawia sportu, czyli nie pływa, nie biega, nie chodzi na siłownię ani na szybkie spacery traktowane jak trening. Codzienne chodzenie czy jazda rowerem do pracy to w ankiecie osobna kategoria, do której jeszcze wrócimy.
Na tle Unii słabo wypada też regularność. Prawie codziennie trenuje 4% Polaków, a kilka razy w tygodniu 21%. Średnia unijna to odpowiednio 9% i 38%.
Najwięcej osób, które nie ćwiczą, jest w starszych grupach wiekowych: wśród mężczyzn w wieku 55-64 lat i powyżej 75 lat oraz wśród kobiet w wieku 65-74 lat to 86%. Ale i wśród młodszych ten odsetek jest wysoki – wśród mężczyzn w wieku 25-34 lat nie ćwiczy ponad połowa.
Ankieta pytała też o ruch poza sportem: spacer do sklepu, rower do pracy, taniec czy pracę w ogrodzie. Tu „nigdy” odpowiada 34% Polaków, prawie dwa razy więcej niż średnio w UE (18%). Obok Portugalii i Rumunii jesteśmy jednym z trzech krajów, w których to najczęstsza odpowiedź.
Brak czasu czy brak motywacji?
Na pytanie, co przeszkadza im ruszać się regularniej, Polacy równie często wskazywali dwa powody: brak czasu i brak motywacji, po 31%. W całej Unii wyraźnie wygrywa brak czasu (37%), a brak motywacji podaje 26% osób. Polska i Portugalia to jedyne kraje, w których brak motywacji znalazł się na samym szczycie listy.
Równie ciekawe jest to, co mówią ci, którzy jednak się ruszają. W większości krajów najczęstszym powodem jest dbanie o zdrowie fizyczne. W Polsce wskazuje je tylko 22% aktywnych osób, przy średniej unijnej 44%. Według autorów raportu jesteśmy jedynym krajem, w którym ten powód nie mieści się nawet w pierwszej trójce. Polacy ruszają się przede wszystkim po to, żeby się zrelaksować (34%), i dla przyjemności (33%, w UE 23%). Kontrola wagi motywuje 15% z nich.
Do tego dochodzi zdrowie psychiczne. 90% Polaków zgadza się, że ruch poprawia samopoczucie psychiczne, czyli niewiele mniej niż średnio w Unii (93%). Ale tylko 34% jest o tym przekonanych zdecydowanie – najmniej w całej UE, gdzie średnia wynosi 55%. Większość z nas dostrzega więc korzyści dla psychiki, ale znacznie mniej osób jest o nich zdecydowanie przekonanych.
Są też dobre wiadomości
Badanie pokazuje, że dużo chodzimy. W ciągu czterech lat odsetek Polaków, którzy przez co najmniej 4 dni w tygodniu chodzą pieszo minimum 10 minut bez przerwy, wzrósł o 21 punktów procentowych – do 62%. Większy wzrost odnotowano tylko w Austrii i na Łotwie. Odsetek osób, które nie chodzą wcale, spadł u nas najmocniej w całej Unii, do 3%. Jak bardzo zwykłe chodzenie potrafi zmienić codzienność, opisywaliśmy w tekście Pochwała chodzenia.
Rzadziej też deklarujemy długie siedzenie. Na pytanie o czas spędzany na siedząco w zwykły dzień odpowiedź „mniej niż dwie i pół godziny” wybrało 27% Polaków, najwięcej w całej UE (średnia to 17%). „Osiem i pół godziny lub więcej” zaznaczyło 7% Polaków, przy średniej unijnej 12%.
Dlaczego to w ogóle ma znaczenie
Według Eurostatu Polak żyje dziś średnio 78,5 roku, a statystyczny mieszkaniec Unii 81,5 roku. Nadwagę ma 39% dorosłych Polaków, a otyłość kolejne 19%, przy czym Eurostat zaznacza, że polskie dane za ostatnie lata są mniej pewne. Na te liczby składa się wiele rzeczy: dieta, alkohol, papierosy, dostęp do lekarza, zarobki. Nie da się ich zrzucić wyłącznie na brak ruchu. Ruch jest jednak jednym z elementów, na które w wielu przypadkach możesz mieć wpływ, choć nie każdy ma tyle samo czasu, sił i bezpiecznych miejsc do aktywności.
Ile go potrzeba? W 2025 roku w czasopiśmie The Lancet Public Health ukazała się analiza 57 badań, w których kroki liczyły krokomierze i zegarki, a nie deklaracje uczestników. Około 7000 kroków dziennie wiązało się z o 47% niższym ryzykiem śmierci z jakiejkolwiek przyczyny w porównaniu z 2000 kroków. Wiązało się też z o 38% niższym ryzykiem demencji, o 22% rzadszymi objawami depresji i o 14% niższym ryzykiem cukrzycy typu 2. To średnie wyniki dla badanych grup, a nie obietnica dla pojedynczej osoby – i zależność, a nie dowód, że same kroki dają taki efekt.
Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia z 2020 roku mówią o 150-300 minutach umiarkowanego wysiłku tygodniowo i ćwiczeniach siłowych dwa razy w tygodniu. Ale w tych samych wytycznych jest zdanie, o którym mało się mówi: każda aktywność jest lepsza niż żadna. Jeśli dziś nie ruszasz się wcale, nie musisz zaczynać od tych liczb.
Jak zamienić „nigdy” na „czasem”
- Szukaj ruchu, który lubisz. Skoro Polacy ruszają się głównie dla relaksu i przyjemności, wykorzystaj to. Taniec, rower, basen czy spacer z psem liczą się tak samo jak siłownia.
- Umów się z kimś. Brak towarzystwa do ćwiczeń wskazuje 11% Polaków, wyraźnie więcej niż średnio w UE (7%). Wspólny spacer czy trening trudniej odwołać niż samotny plan.
- Wpleć ruch w drogę. Wysiądź przystanek wcześniej, idź do sklepu pieszo, wybieraj schody. To ten rodzaj ruchu, w którym już teraz radzimy sobie coraz lepiej.
- Zacznij od dziesięciu minut. Krótki spacer po obiedzie to wystarczający początek. 7000 kroków to cel, a nie warunek startu.
- Patrz, jak to się sumuje. Jeśli zapisujesz posiłki w Dine4Fit, zapisuj tam też spacery i treningi. Po tygodniu łatwiej zobaczyć, że „nigdy” zamieniło się w „trzy razy w tygodniu”, a to dobrze działa na motywację.
Co wiemy na pewno, a czego nie
Eurobarometr opiera się na deklaracjach, więc pokazuje, jak oceniamy swoją aktywność, a nie ile ruszamy się naprawdę. Analiza kroków zbiera badania obserwacyjne: pokazuje, że więcej kroków wiąże się z lepszym zdrowiem, ale nie dowodzi, że to same kroki je poprawiają. Osoby, które dużo chodzą, mogą być zdrowsze także z innych powodów. Autorzy zaznaczają też, że dla części wyników mieli do dyspozycji niewiele badań. Kierunek jest jednak spójny z wieloletnimi zaleceniami WHO.
Wróćmy do wtorku
Następnym razem, gdy torba z butami będzie czekać w bagażniku, nie musisz się zastanawiać, czy dasz radę godzinę na siłowni. Wystarczy prostsze pytanie: na co masz dziś ochotę? Jeśli odpowiedź brzmi „na spacer z kimś bliskim”, to też się liczy. Z takich spacerów robi się różnica między „nigdy” a „czasem”.
Foto: Ilustracja wygenerowana przez AI.
Źródła
- Komisja Europejska, Specjalny Eurobarometr 574 „Sport and physical activity”, 2026
- Eurostat, oczekiwana długość życia (demo_mlexpec)
- Eurostat, nadwaga i otyłość według BMI (sdg_02_10)
- Ding D. i wsp., Daily steps and health outcomes in adults: a systematic review and dose-response meta-analysis, The Lancet Public Health, 2025
- Bull F.C. i wsp., World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour, British Journal of Sports Medicine, 2020
dine4fit.pl
Redakcja
www.dine4fit.pl
19.10.2026
dine4fit.pl
Ciekawe, Ćwiczenia, Różne